Nieuwsberichten

Sectorbeeld woningcorporaties 2011: goede resultaten maar ook hoge verliezen

CFV — Wed, 21 Dec 2011 23:00:00 GMT

Ondanks de crisis presteerden de corporaties in 2010 op volkshuisvestelijk gebied over het algemeen nog relatief goed. Vanuit financiële optiek was 2010 een jaar met goede resultaten voor de corporatiesector. Tegelijk was er wel sprake van hoge verliezen. Er is dan ook ruimte voor verbetering van de financiële prestaties. Dat blijkt uit de jaarlijkse analyse van het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) over de volkshuisvestelijke en financiële prestaties van woningcorporaties in 2010*.

Volkshuisvestelijke prestaties in 2010

Dalende nieuwbouw en stijgende verkopen uit het corporatiebezit
De corporaties hadden te maken met een bescheiden daling in de opgeleverde nieuwbouw van huurwoningen. Daardoor steeg het aandeel van de corporatiesector in de totale nieuwbouwproductie van woningen in Nederland tot ruim 57%. De landelijke daling van nieuwbouw van huurwoningen bedroeg in 2010 bijna 16%, terwijl de corporaties 7% minder huurwoningen realiseerden. Het aantal nieuwgebouwde koopwoningen daalde landelijk in 2010 met bijna 40%, terwijl het aantal koopwoningen dat door corporaties gerealiseerd werd maar met 22% afnam.

In het afgelopen jaar werden ook in totaal ruim 15.000 huurwoningen uit het corporatiebezit aan particuliere huishoudens verkocht. Dat zijn ruim 2.000 meer huurwoningen dan in 2009. Corporaties verkopen veelal in de onderkant van de markt, tegen prijzen die ook voor starters op de koopwoningmarkt betaalbaar kunnen zijn. Daarmee trekken corporaties dus ook kopers die niet nog vast zitten in een nog te verkopen woning. De lastige omstandigheden op de koopmarkt lijken de corporaties daarmee tot nu toe veel minder te raken.

Minder kansen voor woningzoekenden op een betaalbare huurwoning
De stagnatie op de woningmarkt wordt echter wel goed zichtbaar in het jaarlijkse percentage vrijkomende huurwoningen van corporaties. Na een stijgende lijn tot en met 2006 is dat aandeel in het afgelopen jaar verder gedaald tot 7,9%. Dat betekent dat het gemiddeld al bijna 13 jaar duurt voordat een huurwoning vrijkomt voor een nieuwe woningzoekende. Het wordt daardoor vooral voor starters binnen de doelgroep van lagere inkomens steeds moeilijker om financieel passende woonruimte te vinden. Regionaal zijn er echter grote verschillen in de kansen voor woningzoekenden van huurwoningen. De minste kans op succes heeft de woningzoekende in de regio’s van en rond Utrecht en Amsterdam.

Financiële prestaties in 2010

Enerzijds goede financiële prestaties…
Het jaar 2010 was per saldo een financieel goed jaar voor de sector. Deze goede financiële resultaten zijn terug te vinden in:

de sterke stijging van de inkomsten uit de exploitatie van de 2,4 miljoen huurwoningen. Deze stijging is vooral het gevolg van hogere huuropbrengsten in combinatie met lagere onderhoudslasten van de huurwoningen. In mindere mate speelden ook de lagere bedrijfslasten van de corporaties zelf een rol;
de stijging van het jaarresultaat, die wordt veroorzaakt door de niveauverlaging in de zgn. ‘onrendabele’, niet terug te verdienen, investeringen in huurwoningen die ten laste van het resultaat zijn gebracht. Deze niveauverlaging heeft te maken met de daling in de productievoornemens van de corporaties nadat zij in 2008-2010 opvallend veel nieuwbouw realiseerden;
de groei van de vermogenspositie. Deze groei ligt vooral aan de lage rente, waartegen de sector nieuwe leningen en herfinancieringen afsloot in 2010.

…anderzijds hoge verliezen die het vermogen en toekomstige investeringsmogelijkheden uithollen
De sector leed in 2010 tegelijkertijd een verlies van in totaal € 860 miljoen. Deze hoge verliezen hollen het vermogen en daarmee ook toekomstige investeringsmogelijkheden van corporaties verder uit. De verliezen hebben onder meer betrekking op:

afboekingen op grondposities;
de nieuwbouw van koopwoningen;
verliezen bij deelnemingen in andere organisaties die in praktijk door corporaties worden afgedekt.

De betekenis van dit Sectorbeeld ligt vooral ook in de toekomst. Vanaf 2011 verandert er veel in de sector en dat beïnvloedt zowel uitgaven als inkomsten van de corporaties. De regels voor toewijzing van woonruimte zijn naar aanleiding van de EU-beschikking over staatssteun met ingang van 1 januari 2011 aangescherpt. Indien niet aan de nieuwe regels wordt voldaan, heeft dat gevolgen voor de borging van nieuwe leningen voor nieuw te ontwikkelen vastgoed dat behoort tot de diensten van algemeen economisch belang (Daeb). Voor niet-Daeb-vastgoed is borging hoe dan ook niet meer mogelijk en zullen corporaties dus marktconforme leningen moeten afsluiten tegen een hoger rentetarief. Vooruitlopend op de in het Regeerakkoord aangekondigde heffing op verhuur, verhoogde het Kabinet het aantal WWS-punten in regio’s met een gespannen woningmarkt. Vanaf 2012 geldt daar een hogere maximaal toegestane huur voor woonruimte. Bij mutatie van de zittende huurder biedt dat extra ruimte voor huurverhoging. Per 1 juli 2012 wil het Kabinet daarnaast gelegenheid bieden de huren voor huishoudens met een inkomen boven € 43.000,- extra te verhogen. De aangekondigde heffing op verhuur is nog in voorbereiding en zal bij invoering leiden tot hogere uitgaven voor corporaties.

Waar zowel de inkomsten als uitgaven van de sector veranderen, kan financiële onzekerheid ontstaan. Volgens een doorrekening van de effecten van het Regeerakkoord die het Fonds in het voorjaar 2011 publiceerde**, kan de sector de veranderingen financieel doorstaan. De financiële resultaten van de sector over 2010 geven daarbij geen reden om tot een andere conclusie te komen. Deze resultaten uit dit Sectorbeeld maken helder dat betrekkelijk kleine verschuivingen in de verhouding tussen huuropbrengsten en exploitatielasten voor beheer en onderhoud, veel effect kunnen hebben. De opgetreden hoge verliezen op grondposities, activiteiten van verbindingen en projectontwikkeling koop wijzen er bovendien op dat er binnen de sector financieel veel te winnen valt, als corporaties dergelijke verliezen in de toekomst weten te beperken.

Lees meer

* Deze integrale analyse is een vervolg op de Trendrapportage volkshuisvestelijke prestaties 2006-2010, waarin alleen ingegaan werd op de volkshuisvestelijke prestaties van de woningcorporaties.

** Doorrekening effecten Regeerakkoord voor de corporatiesector, Naarden 26 april 2011, zie publicaties.

Beleidsregels 2012

CFV — Tue, 20 Dec 2011 23:00:00 GMT

Per 1 januari 2012 worden de Beleidsregels 2012 van kracht. Ten opzichte van 2011 zijn er wijzigingen:

In de methodiek voor het financieel toezicht zijn zodanige aanpassingen aangebracht, dat voorafgaande aan de financiële beoordeling, expliciet vastgesteld wordt of de kwaliteit van de financiële verantwoording toereikend is om het proces van beoordeling te kunnen starten.
Het solvabiliteitsoordeel wordt meer een check of het volkshuisvestelijk vermogen voor hetzelfde jaar in lijn ligt met het eerder bepaalde vermogen voor hetzelfde jaar in de continuïteitsbeoordeling. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is of de corporatie de toezichthouder tijdig heeft geïnformeerd over tegenvallers die zich in het verslagjaar hebben voorgedaan.
Het CFV neemt in de continuïteitsbeoordeling (2012), de effecten van de aangekondigde heffing ten behoeve van de huurtoeslag mee in de berekening, nu de politieke besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden.
Het toezicht op rechtmatigheid is met ingang van 1 januari 2012 teruggelegd bij het ministerie van BZK.
Het beleid inzake projectsteun is op twee onderdelen vereenvoudigd: het verplichte matchingstraject voorafgaande aan een aanvraag voor reguliere projectsteun is geschrapt. Daarnaast is de uitwerking van de kwijtschelding van de projectsteunbijdrage sterk vereenvoudigd.
In 2012 zal het Fonds een laatste bijdrageheffing bijzondere projectsteun opleggen, de bijzondere projectsteun van € 25 miljoen in de 40 wijken over 2012 verstrekken, alsmede de verantwoording over de subsidietoekenningen van de voorgaande jaren behandelen.
Wat betreft de verantwoording heeft het Fonds zijn terugvorderingsbevoegdheid zodanig vormgegeven, dat het doel van de bijzondere projectsteun, de inzet in de wijkaanpak, wordt ondersteund. Op 2 november 2011 heeft de hoogste bestuursrechter, de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, in hoger beroep geoordeeld dat de bijdrageheffing bijzondere projectsteun verenigbaar is met het EU-recht en ook overigens van begin af aan rechtmatig is opgelegd.

Continuïteits- en solvabiliteitsoordelen 2011

CFV — Mon, 19 Dec 2011 23:00:00 GMT

Jaarlijks geeft het Fonds elke corporatie twee oordelen: het continuïteits- en het solvabiliteitoordeel. Corporaties leveren hun prognoses voor een vijfjaarsperiode in bij het Fonds door de gegevensopvraging ‘dPi’, de Prospectieve informatie, in te vullen. Het Fonds beoordeelt de mate waarin de voorgenomen activiteiten passend zijn in relatie tot de financiële mogelijkheden.

Met het solvabiliteitsoordeel wordt vastgesteld of de corporatie op basis van voortzetting van het beheer haar verplichtingen kan nakomen. De financiële effecten van voorgenomen activiteiten na balansdatum blijven hierbij buiten beschouwing. Het solvabiliteitsoordeel is gebaseerd op twee bouwstenen: het volkshuisvestelijk vermogen op balansdatum en het vermogen dat op balansdatum beschikbaar moet zijn om de risico’s te kunnen opvangen.

Ook in 2011 heeft het Fonds weer onderzoek gedaan naar de continuïteit en solvabiliteit van de corporaties en daarover oordelen afgegeven aan alle individuele corporaties. Publicatie van de oordelen vindt plaats in de door de minister van BZK uitgebrachte individuele oordeelsbrieven. Voor 2011 betreft dit overigens uitsluitend de solvabiliteitsoordelen. Daarnaast maakt het Fonds de oordelen bekend in de publicatie Corporatie in Perspectief (paragraaf 5.5) die voor elke corporatie op deze website te vinden is onder corporaties.

Lees meer:

Publicatie Corporatie in Perspectief

CFV — Sun, 27 Nov 2011 23:00:00 GMT

De bedrijfsvergelijking Corporatie in Perspectief 2011 is vanaf eind november 2011 beschikbaar op de website van het Centraal Fonds Volkshuisvesting. Corporatie in Perspectief geeft inzicht in de belangrijkste volkshuisvestelijke en financiële gegevens van alle individuele corporaties en kan daarmee niet alleen een nuttig instrument zijn voor de commissarissen bij een woningcorporatie maar ook voor de stakeholders zoals gemeenten en huurdersorganisaties. Er is bij deze partijen behoefte om met behulp van kengetallen inzicht te krijgen in de maatschappelijke prestaties van woningcorporaties en de daarmee samenhangende bedrijfsvoering. Door vergelijking met o.a. de landelijke cijfers is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen van een corporatie zich verhouden tot die van andere corporaties.

Corporatie in Perspectief is gebaseerd op de gegevens die de corporaties in het afgelopen jaar bij het Fonds hebben aangeleverd. Alle corporaties zijn met de verspreiding van een concept in de gelegenheid gesteld te reageren op deze bedrijfsvergelijking.

De bedrijfsvergelijking is in drie delen gepresenteerd. Het eerste deel is de blauwe samenvatting. Dit deel geeft in één oogopslag een overzicht waar de corporatie staat als het gaat om thema’s als verhuurprestaties, kwaliteit van het bezit, de productie-inspanning en de bedrijfsvoering. Deze samenvatting wordt afgesloten met de financiële positie en het financiële perspectief. Het tweede groene deel van Corporatie in Perspectief bestaat uit een meer uitgebreide rapportage van de cijfers ten behoeve van analysedoeleinden. De gegevens over verslagjaar 2010 zijn daarbij zoveel mogelijk in een historische (2007-2009) of prospectieve (2011-2015) context geplaatst. In dit analysedeel is gestreefd naar een toegankelijke presentatie van de cijfers door deze deels ook in grafieken en quintielscores te presenteren. Het derde rode deel bestaat uit een toelichting op de tabellen en grafieken in de verschillende hoofdstukken.

De onderdelen van Corporatie in Perspectief 2011 kunt u downloaden door bij Corporaties de corporatie(s) te selecteren waarin u geïnteresseerd bent. Per corporatie treft u de Analyse, de Samenvatting en de Toelichting aan als pdf-documenten.

De individuele oordeelsbrieven die u tot en met 2010 op deze website kon vinden worden niet meer door het Centraal Fonds gepubliceerd, maar door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Schadevergoeding SGBB voor rechtsopvolger Vestia

CFV — Thu, 24 Nov 2011 23:00:00 GMT

Woningcorporatie Vestia had, als rechtsopvolger van SGBB, de oud-bestuurder van SGBB aansprakelijk gesteld voor geleden schade door de rechtspersoon en de recente toewijzing is dus ook gericht aan Vestia. In de publiciteit rond de veroordeling door de Rechtbank Utrecht van de oud-bestuurder van voormalig SGBB, is de indruk ontstaan dat de schadevergoeding – als het al tot daadwerkelijk uitbetaling komt – geïnd wordt door het Centraal Fonds en dat daarmee de saneringsbijdrageheffing van dit jaar overbodig zou zijn geworden. Dat is dus volstrekt niet het geval.

Dat de Rechtbank Utrecht deze claim nu daadwerkelijk heeft gehonoreerd, heeft geen invloed gehad op de in 2010 verstrekte saneringssteun. Daarmee blijft ook de noodzaak bestaan tot de bijdrageheffing saneringssteun, zoals het CFV dit in oktober jl. heeft opgelegd.

Woningcorporaties vergroten hun aandeel in de nieuwbouwproductie

CFV — Sun, 13 Nov 2011 23:00:00 GMT

De corporatiesector was in 2010 goed voor ruim de helft van de totale nieuwbouwproductie van woningen in Nederland. Door een sterk afgenomen bouwproductie van de marktsector steeg het aandeel van corporaties in de landelijke bouwproductie van woningen van 39% in 2007 naar ruim 57% in 2010. Corporaties lijken daarmee beduidend minder last te hebben van stagnatie dan de marktsector. Toch worden langzamerhand ook de gevolgen van de in 2008 ingezette crisis zichtbaar in de activiteiten van corporaties. Zo is ook bij de corporaties, ten opzichte van het voorgaande jaar, een daling van het aantal nieuwbouwwoningen te zien. Dat blijkt uit de jaarlijkse analyse van het het Fonds over de volkshuisvestelijke prestaties van woningcorporaties in het afgelopen jaar.

Dalende nieuwbouw en stijgende verkopen uit het corporatiebezit
De landelijke daling van nieuwbouw van huurwoningen bedroeg in 2010 bijna 16%, terwijl de corporaties 7% minder huurwoningen realiseerden. Het aantal nieuwgebouwde koopwoningen daalde landelijk in 2010 met bijna 40%, terwijl het aantal koopwoningen dat door corporaties gerealiseerd werd maar met 22% afnam.

In 2010 werden in totaal ruim 15.000 huurwoningen uit het corporatiebezit aan particuliere huishoudens verkocht. Dat zijn ruim 2.000 meer huurwoningen dan in 2009. De lastige omstandigheden op de koopmarkt lijken de corporaties daarmee veel minder te raken. Corporaties verkopen veelal in onderkant van de markt, tegen prijzen die ook voor starters op de koopwoningmarkt betaalbaar kunnen zijn. Daarmee trekken corporaties dus ook kopers aan die niet nog vast zitten in een nog te verkopen woning. Ook korting van corporaties op de verkoopprijzen speelt een rol in deze gerealiseerde verkopen van corporaties. Circa 42% van de verkochte huurwoningen werd met korting verkocht.

Minder accent op sloop en meer op verbetering van woningen
In 2010 zijn ruim 13.000 woongelegenheden van corporaties gesloopt, waarmee het niveau met 18% daalt ten opzichte van het gemiddelde niveau uit de afgelopen jaren. Dit kan duiden op verminderde herstructureringsinspanningen in wijken, maar het kan ook te maken hebben met een verschuiving in de keuzes van corporaties. Uit gegevens over woningverbetering blijkt namelijk dat het aantal door corporaties verbeterde woningen in 2010 met 33% toenam ten opzichte van 2009. Wel had die verbetering een aanmerkelijk soberder karakter dan vorig jaar, omdat het bestede bedrag per verbeterde woning tegelijk ook met 33% afnam.

Minder kansen van woningzoekenden op een huurwoning
De stagnatie op de woningmarkt wordt wel goed zichtbaar in het jaarlijkse percentage vrijkomende huurwoningen van corporaties. Na een stijgende lijn tot en met 2006 is dat aandeel in het afgelopen jaar verder gedaald tot 7,9%. Dat betekent dat het gemiddeld al bijna 13 jaar duurt voordat een huurwoning vrijkomt voor een nieuwe woningzoekende. Regionaal zijn er echter grote verschillen in de kansen voor woningzoekenden van huurwoningen. De minste kans op succes heeft de woningzoekende in de regio’s van en rond Utrecht en Amsterdam. De woningzoekende heeft de meeste kans op een huurwoning in de drie noordelijke provincies, Zeeland, Heuvelland Zuid-Limburg en Twente.

Lees meer:
Volkshuisvestelijke trends 2006-2010, deel 1 Sectorbeeld realisaties 2011
Factsheet

Raad van State geeft Centraal Fonds gelijk in zijn hoger beroep over de heffing 2008 en 2009

CFV — Tue, 01 Nov 2011 23:00:00 GMT

Het Centraal Fonds is door de Raad van State in het gelijk gesteld in het hoger beroep over de toelaatbaarheid van de heffing voor de bijzondere projectsteun voor de 40 wijkenaanpak over de jaren 2008 en 2009. Daarmee is de financiering van de bijzondere projectsteun voor de 40 wijkenaanpak zeker gesteld. Het Fonds zal de subsidieverlening voor projecten van woningcorporaties in het kader van de 40 wijkenaanpak hervatten. Voor 2011 zal nog € 50 miljoen ter beschikking komen, in 2012 gaat het nog om € 25 miljoen. Met ingang van 1 januari 2013 wordt de bijzondere projectsteun beëindigd.

Lees meer:

Persbericht Raad van State, d.d. 2 november 2011
Uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State, d.d. 2 november 2011

Beoogde investeringen krimpregio’s Eemsdelta en Parkstad Limburg onder druk

CFV — Sun, 16 Oct 2011 22:00:00 GMT

Uitvoering van de door corporaties beoogde investeringen in de regio’s Eemsdelta en Parkstad Limburg is zonder hulp van buiten onwaarschijnlijk. Dat blijkt uit een tweetal in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) door het Centraal Fonds Volkshuisvesting vervaardigde rapporten. Deze zijn vandaag naar de Tweede Kamer gezonden.

Op verzoek van het ministerie van BZK heeft het Centraal Fonds onderzoek gedaan naar de financiële spankracht van corporaties in de krimpregio’s Parkstad Limburg en Eemsdelta. Wat zijn de financiële gevolgen van de beoogde herstructurering van de woningvoorraad voor die corporaties als gevolg van de bevolkingskrimp? Door demografische ontwikkelingen daalt in de komende decennia het aantal huishoudens in beide regio’s. De afname van het aantal huishoudens heeft consequenties voor de regionale woningvoorraad. Er zijn diverse scenario’s ontwikkeld voor een herstructurering van de woningvoorraad in de maatschappelijke kosten/batenanalyses (MKBA). Op basis van solvabiliteitsberekeningen over de periode 2010-2020 blijkt dat uitvoering van de programma’s uit deze MKBA’s zonder hulp van buiten onwaarschijnlijk is. Dit wordt veroorzaakt door het gebrek aan financiële spankracht bij de betrokken corporaties.

Naast de solvabiliteit van de corporaties blijkt ook de rentedekkingsgraad in de meeste varianten ver onder het door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw vereiste minimale niveau te dalen. Waar niets doen (de nulvariant) in sommige gevallen op basis van solvabiliteitsnormen nog mogelijk lijkt, heeft die variant grote negatieve gevolgen voor de leefbaarheid van beide regio’s. De resultaten van de berekeningen zijn overigens erg gevoelig voor veranderingen in de rentestand.

Lees meer:

Sectorparameters ongewijzigd

CFV — Thu, 22 Sep 2011 22:00:00 GMT

De sectorparameters blijven dit jaar ongewijzigd na de aanpassing die in 2010 is doorgevoerd. De parameters zijn van belang bij het bepalen van de bedrijfswaarde voor de jaarrekening en bij de beoordelingen van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en het Centraal Fonds.

Enkele sectorparameters:

De langetermijninflatieverwachting bedraagt 2%.
Voor zowel de onderhouds- als de beheerkosten (overige exploitatie-uitgaven) is de langetermijnparameter bepaald op 3% (langetermijninflatie plus 1%).

De langetermijninflatieverwachting moet vanaf het zesde prognosejaar worden aangehouden. De parameter voor de jaarlijkse maximale huurstijging vanaf het zesde jaar is gekoppeld aan de langetermijninflatieverwachting van 2%.

De disconteringsvoet voor de berekening van de bedrijfswaarde is vastgesteld op 5,25%. De opbouw is als volgt:

langetermijninflatie: 2,00%
reële rente op 10 jaar staatsleningen: 2,50%
verschil tussen staat en geborgde leningen: 0,50%
opslag vanwege overige financieringskosten: 0,25%

Bij het Fonds komen deze parameters terug in de bijlage bij de
Beleidsregels 2012.

Lees meer: het nieuwsbericht over de parameterwijziging van vorig jaar,
d.d. 26 augustus 2010

Vooraankondiging tarieven heffingen bijzondere projectsteun en saneringssteun

CFV — Tue, 20 Sep 2011 22:00:00 GMT

In de door de minister goedgekeurde begroting van het Centraal Fonds voor 2011 zijn twee heffingen opgenomen voor zowel de bijzondere projectsteun voor de wijkenaanpak als voor de saneringssteun, voor respectievelijk € 75 miljoen en € 56 miljoen. Medio 2011 heeft minister Donner besloten tot een afbouw van de bijzondere projectsteun. Het gevolg hiervan voor 2011 is dat het subsidiebedrag verlaagd is naar € 50 miljoen.

Het Centraal Fonds heeft de verantwoordingsgegevens van alle corporaties over verslagjaar 2010 gecontroleerd. Op basis daarvan is de hoogte van de tarieven voor de bijzondere projectsteun 2011 en voor saneringssteun 2011 berekend. Het Fonds heeft de minister verzocht in te stemmen met de tarieven voor beide heffingen. Vooruitlopend op zijn goedkeuring informeert het Fonds u hierbij over de hoogte van de tarieven. Medio oktober ontvangen de corporaties de definitieve factuur voor de bijdrageheffingen.

Bijzondere projectsteun 2011
In het kader van de afbouw van de wijkenaanpak is de bijdrageheffing en het subsidiebedrag voor 2011 vastgesteld op € 50 miljoen. Het tarief per woongelegenheid is) vastgesteld op € 17,25 en het tarief per € 1.000,- WOZ-waarde op € 0,115.

Saneringssteun
Het tarief per zelfstandige woongelegenheid is vastgesteld op € 24,00 en het tarief per onzelfstandige woongelegenheid op € 12,00.

Eindafrekening bijzondere projectsteun 2008 afgerond

CFV — Wed, 14 Sep 2011 22:00:00 GMT

De behandeling bij het Fonds van de eindafrekeningen Bijzondere projectsteun 2008 is afgerond. Globaal twee derde van de eindafrekeningen is definitief omdat alle projecten zijn afgerond. Bij een derde is er een tussenstand gegeven omdat projecten nog langer doorlopen. Deze eindafrekeningen zullen definitief afgerond worden op het moment dat alle projecten klaar zijn.

Corporaties hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid om vervangende activiteiten op te voeren als geplande projecten/activiteiten zijn vervallen. Deze vervangende projecten zijn geaccepteerd als deze voldoen aan de subsidievoorwaarden. In een paar gevallen is geconstateerd dat projecten niet binnen de regels van de EC-beschikking van 15 december 2009 vallen zodat deze achteraf niet bij de subsidiebevestiging worden betrokken.

Drie subsidiebesluiten zijn gewijzigd. Terugvordering van een deel van het bedrag is noodzakelijk omdat een groot deel van de voorgenomen activiteiten niet was uitgevoerd en dus achteraf niet voor subsidie in aanmerking komt.

Er zijn acht subsidiebesluiten vastgesteld waarbij er ook sprake was van vervallen projecten maar waarbij niet teruggevorderd is. Hiervoor is gekozen omdat de corporaties in die wijken ten opzichte van de toegekende subsidie een aanzienlijke additionele inzet hebben gepleegd, geheel in overeenstemming met het doel van de regeling. Het bestuur van het Fonds is van mening dat het in de genoemde gevallen terugvorderen van subsidie bestuurlijk niet gewenst is. Het gaat daarbij op dit moment om zes subsidiebesluiten in Rotterdam, één in Maastricht en één in Arnhem.

Lees meer

De drie gewijzigde subsidiebesluiten zijn te vinden op de pagina Informatie bijzondere projectsteun per jaar (zie 2008)
Algemene informatie bijzondere projectsteun

Woningcorporaties: minder investeren in de komende jaren maar kernactiviteiten centraal

CFV — Thu, 11 Aug 2011 22:00:00 GMT

De corporatiesector richt zich weer meer op haar kernactiviteiten en tegelijk lijkt er in 2010 een eind gekomen aan de gestage groei die zich de afgelopen vijf jaar voordeed bij de nieuwbouw van zowel huur als koop. Het voorgenomen volume aan nieuwbouwinvesteringen daalt weliswaar, maar het volume aan voorgenomen verbeterinvesteringen stijgt.

Het Centraal Fonds Volkshuisvesting publiceert in het Sectorbeeld voornemens woningcorporaties 2011 de door corporaties verwachte realisaties 2010 en de prognoses voor 2011-2015.

Kernactiviteiten corporaties: huisvesten van de doelgroep
Sterker dan in afgelopen jaren focust de sector op haar kernactiviteiten bouwen en verbeteren van huurwoningen voor de huisvesting van huishoudens met een laag inkomen. Zo daalt binnen deze periode de inzet op de bouw van dure huurwoningen met een maandhuur boven de huurtoeslaggrens gestaag. In vergelijking met de nieuwbouwvoornemens uit het verleden nemen de voornemens tot de bouw van koopwoningen veel sterker af dan van huur. Voor beide is er echter wel sprake van een afname. Daarmee lijkt er een einde te komen aan de gestage groei die zich tussen 2005 en 2009 voordeed in de nieuwbouwproductie door de sector. Volgens voorlopige cijfers is 2010 het keerpunt. Opvallend is dat de voorgenomen nieuwbouw en sloop in krimpgebieden beperkt afwijken van gebieden met nog een groeiperspectief. Alleen de corporaties in de regio Parkstad Limburg geven nu aan dat ook zij zelf verwachten te krimpen. De door corporaties ondernomen activiteiten rond de verhuurportefeuille zijn voor het overgrote deel diensten van algemeen economisch belang en komen dus in aanmerking voor staatssteun. Nieuwbouw voor koop is per definitie geen dienst van algemeen economisch belang.

Financiële trends: tering naar de nering zetten
Tijdens de jaren 2011-2015 daalt het totaal aan investeringen in vastgoed voor verhuur.Waar corporaties in 2009 nog een productie verwachten van 205.500 woningen tot 2013, verwacht de sector voor de periode 2011 – 2015 nog 164.200 huurwoningen te bouwen. Het volume aan voorgenomen verbeterinvesteringen stijgt met ca. 15% ten opzichte van eerdere voornemens. Op het bedrijfseconomische vlak boekt de sector in 2010 voortgang met kostenbesparing. Gemiddeld per woongelegenheid is er beduidend minder besteed aan netto bedrijfslasten dan in 2009. Ook is minder aan onderhoud uitgegeven. De omvang van de leningenportefeuille van de corporaties is in 2010 verder toegenomen en zal de komende jaren nog verder toenemen. Door deze groeiende leningenportefeuille zullen ook de rentelasten stijgen.

Lees meer:

Rapport sectorbeeld voornemens wonincorporaties 2011-2015

Risicobeheersing en exit-strategie krijgen steeds meer aandacht bij woningcorporaties

CFV — Wed, 13 Jul 2011 22:00:00 GMT

Risicobeheersing heeft tegenwoordig de volle aandacht van corporaties. Uit onderzoek van het Centraal Fonds Volkshuisvesting blijkt dat risicobeheersing van corporaties op het gebied van grondposities en projectontwikkeling nog tekortkomingen kent. Die betreffen het ontbreken van voldoende onderbouwing van de aankopen, het formuleren van een exit strategie als realisatie van woningbouw niet langer mogelijk lijkt, een goed risicobeheersingsysteem dat de hele organisatie raakt, de interne besluitvorming en de verantwoording zowel intern als extern.

Grondposities en projectontwikkeling
Grondverwerving is van belang voor de nieuwbouwproductie en daarmee voor het kunnen voorzien in de behoefte aan betaalbare woningen voor de doelgroep. Maar het brengt ook risico’s met zich mee. Het financiële belang van grondposities van corporaties is vorig jaar sterk gestegen naar ruim € 2 miljard. Projectontwikkelingsactiviteiten van corporaties richten zich de laatste jaren niet alleen meer op het realiseren van huurwoningen voor de eigen portefeuille. Ook commerciële activiteiten, zoals ontwikkeling en/of exploitatie van koopwoningen of maatschappelijk vastgoed, spelen een belangrijke rol. Hierbij kunnen corporaties forse risico’s lopen.

Aanbevelingen
Het Fonds doet op grond van het onderzoek een aantal aanbevelingen. Het formuleren van specifiek beleid voor grondposities en risicovolle projecten is de basis. Vervolgens dient dat beleid te worden vertaald naar duidelijke doelstellingen, goede procedures en verslaglegging en documentatie. Ook beveelt het Fonds de corporaties aan een integraal risicomanagementsysteem op te zetten. Er dient zicht te zijn op de projectrisico’s en op de bedrijfsrisico’s. De raad van commissarissen moet een toezichtkader formuleren. De interne en externe verantwoording over (de beheersing van risico’s van) grondposities en projecten kan ten slotte ook beter.

Reactie commissarissen
Het Fonds heeft de bevindingen besproken met leden van de raden van commissarissen van de onderzochte corporaties. Doel van de bespreking was vast te stellen waar voor het interne toezicht leerpunten zitten. Beheersing van risico’s moet prominent op de agenda’s staan. Afgesproken is dat het Centraal Fonds samen met enkele corporaties en de VTW (Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties) aanbevelingen gaat uitwerken als handvat voor raden van commissarissen.

Lees meer: Onderzoek grondposities en projectontwikkeling bij woningcorporaties

Afbouw heffing en uitkering bijzondere projectsteun wijkenaanpak

CFV — Tue, 05 Jul 2011 22:00:00 GMT

De minister heeft op 22 juni jl. in zijn brief aan de Tweede Kamer laten weten hoe hij de bijzondere projectsteun wijkenaanpak gaat afbouwen. Voor het jaar 2011 wordt de heffing en aanspraak op bijzondere projectsteun in de 40 aandachtswijken beperkt tot € 50 miljoen en in 2012 tot € 25 miljoen. De minister zal daartoe de beschikbare subsidiebedragen per wijk, zoals opgenomen in de bijlage bij het Besluit Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (BCFV) aanpassen. In de loop van 2011 zal hij een wijziging van het BCFV in procedure brengen ter beëindiging van de verkrijging van nieuwe bijzondere projectsteun. Met deze maatregelen geeft de minister invulling aan hetgeen in het Regeerakkoord is opgenomen. Verder komt hij tegemoet aan de wens van de Kamer om de heffing bijzondere projectsteun in 2011 te verlagen. De voorwaarden voor het verkrijgen van bijzondere projectsteun voor de subsidiejaren 2011 en 2012 worden niet gewijzigd.

Uitspraak Rechtbank inzake niet-ontvankelijkheid subsidiebesluiten en hoger beroep Raad van State tegen heffingen

CFV — Mon, 04 Jul 2011 22:00:00 GMT

Op 10 juni jl. heeft de rechtbank Utrecht uitspraak gedaan in het beroep dat een aantal corporaties had ingesteld tegen de besluiten tot toekenning van bijzondere projectsteun. Zij hadden dit beroep ingesteld omdat het Fonds hun bezwaarschriften tegen de subsidiebeschikkingen 2008 voor collega-corporaties in de 40 wijken niet-ontvankelijk had verklaard. Het Fonds had zich namelijk op het standpunt gesteld dat de corporaties geen belanghebbende zijn bij de steunbesluiten, omdat zij geen rechtstreeks belang hebben bij die besluiten. De rechtbank deelt dit standpunt van het Fonds en heeft geoordeeld dat zij geen belanghebbenden zijn bij de steuntoekenning, en dat het Fonds de bezwaarschriften terecht niet-ontvankelijk heeft verklaard.

Verder is op 16 juni jl. het hoger beroep bij de Afdeling Rechtspraak van de Raad van State behandeld inzake de beroepen die de corporaties hebben ingesteld tegen de bijdrageheffing voor de bijzondere projectsteun 2008 en 2009. Het Fonds verwacht dat de Raad van State in september uitspraak zal doen in deze zaak.

Geactualiseerde regiorapportages beschikbaar

CFV — Wed, 29 Jun 2011 22:00:00 GMT

Tweemaal per jaar worden de regiorapportages van het Centraal Fonds Volkshuisvesting geactualiseerd. In de versie van juni 2011 zijn de gegevens uit de prognoses van woningcorporaties opgenomen. Ook zijn de gemeentelijke gegevens ververst. Daarnaast is de rapportage uitgebreid met de Primos huishoudensprognose voor de periode 2010 – 2040, informatie over de WOZ-waarden en het aantal verkooptransacties bestaande koopwoningen en de verkoopprijzen. Deze laatste gegevens zijn verkregen van Woningmarktcijfers.nl.

Met de regiorapportages wil het Centraal Fonds het overleg faciliteren tussen corporaties en stakeholders over de consequenties van vooral de voornemens van de gezamenlijke corporaties voor de regio. De informatie in de regiorapportage kan met name nuttig zijn bij het maken, monitoren en/of vernieuwen van lokale of regionale prestatieafspraken. De informatie wordt aangeboden als Excel-bestand zodat belangstellenden er zelf mee kunnen werken. De rapportages beslaan alle 45 door het Fonds gehanteerde woningmarktregio’s.

Het Fonds is geïnteresseerd in uw reactie op de regiorapportages. Welke gegevens zijn belangrijk voor u en wat mist u? U kunt uw reactie geven via het reactieformulier.

Lees meer:

Woningcorporaties voorspellen minder nieuwbouw en sloop, en meer woningverbetering

CFV — Wed, 25 May 2011 22:00:00 GMT

Het Centraal Fonds Volkshuisvesting publiceert vandaag de door corporaties aangeleverde productiecijfers voor de verwachte realisaties 2010 en de prognoses voor de periode 2011 - 2015.

Nieuwbouw van huur- en koopwoningen
Naar verwachting is in 2010 een geringe afname te constateren in de nieuwbouw van woongelegenheden voor verhuur ten opzichte van 2009. De voornemens van corporaties voor de bouw van nieuwe huurwoongelegenheden zijn lager dan in de eerdere prognoseperiodes.

In 2010 hebben de corporaties naar verwachting 24% minder koopwoningen gebouwd dan in 2009. De voorgenomen nieuwbouw van koopwoongelegenheden door corporaties ligt in de prognoseperiode 2011-2015 fors lager dan in beide vorige prognoseperiodes.

Verkoop, sloop en ingrijpende verbetering
De dalende lijn in de verkoop van woongelegenheden aan eigenaar-bewoners wordt in 2010 gekeerd met een toename van 15%. De voornemens tonen echter weer een verdere afname. De sloop van woongelegenheden nam in 2010 sterk af en ook in de prognoses is een lichte afname te zien. Corporaties geven daarentegen aan in hun voornemens dat ze meer gaan inzetten op ingrijpende woningverbeteringen.

De Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties 2011 geeft een eerste beeld van de verwachte realisatie van de woningcorporatiesector in 2010 en van de voornemens van de sector voor 2011-2015. Er wordt in gegaan op nieuwbouw (voor huur en koop), sloop, verkoop en ingrijpende verbetering van huurwoningen. Daarnaast bevat de preview de productie, het maatschappelijk vastgoed en de leefbaarheidsuitgaven binnen en buiten de 40 wijken. De preview verschijnt vooruitlopend op de publicatie van het Sectorbeeld voornemens woningcorporaties 2011 (najaar 2011) en het Sectorbeeld realisaties woningcorporaties 2011 (december 2011).

Lees meer: Preview Sectorbeeld voornemens woningcorporaties, prognoseperiode 2011-2015 (pdf)

Factsheet woningcorporaties, 2009-2015

Verwachte realisatie 2010 versus realisatie 2009
(Definitieve cijfers voor 2010 komen in december 2011 beschikbaar)

	Realisatie 2009	Verwachte realisatie 2010
Activiteiten (in aantallen)
Nieuwbouw huurwoongelegenheden	30.400	29.300
Sloop huurwoongelegenheden	15.800	13.400
Verkoop huurwoongelegenheden aan eigenaar-bewoners	13.100	15.500
Ingrijpende verbetering (> € 20.000,- investeren in één woongelegenheid)	22.500	21.400
Nieuwbouw koopwoongelegenheden	10.000	7.600

Voornemens 2011-2015 versus eerdere voornemens
(Voornemens zijn vaak ambitieuzer dan uiteindelijke realisatie)

	Voornemens
Activiteiten (in aantallen)	2009-2013	2010-2014	2011-2015
Nieuwbouw huurwoongelegenheden	204.100	175.100	164.200
Sloop huurwoongelegenheden	103.400	85.000	78.900
Verkoop huurwoongelegenheden aan eigenaar bewoners	94.800	91.500	84.000
Ingrijpende verbetering (> € 20.000,- investeren in één woongelegenheid)	101.800	105.700	117.000
Nieuwbouw koopwoongelegenheden	95.200	74.600	59.000

Doorrekening effecten Regeerakkoord corporatiesector

CFV — Mon, 23 May 2011 22:00:00 GMT

Het Fonds is verzocht de effecten van de onderdelen van het Regeerakkoord door te rekenen, voor zover deze betrekking hebben op de corporatiesector. Daarbij is gevraagd om een inschatting van de effecten op nationaal en op regionaal niveau te maken. Dit rapport beschrijft de resultaten van deze doorrekening.

Lees meer:

Jaarverslag 2010: gevolgen crisis zichtbaar in corporatiesector

CFV — Wed, 11 May 2011 22:00:00 GMT

In het jaarverslag 2010 wordt ingegaan op de ontwikkelingen in2010 in zowel de corporatiesector als binnen en rond het Fonds. In het jaar 2010 werden de gevolgen van de crisis zichtbaar. Deze manifesteerden zich in de dalende vermogensontwikkeling bij corporaties, de afgenomen productie van nieuwe woongelegenheden, de afnemende verkoopmogelijkheden van woningen aan huurders en van de bestaande grondposities in een stagnerende markt voor nieuwbouw, zowel voor verhuur als verkoop.

De resultaten van de wijkenaanpak lijken succesvol maar er zijn gelet op de gevoerde juridische procedures zorgen over het verminderde draagvlak in de sector voor de heffingen voor projectsteun in de 40 wijken. De regeling lijkt dit jaar te worden afgebouwd.

Naast de reguliere toezichttaken hebben de sanering van SGBB uit Hoofddorp en het inzicht bieden in de stand van zaken rond integriteitbeleid bij woningcorporaties apart aandacht gevergd. Het concept van de nieuwe Woningwet heeft in 2010 vertraging opgelopen door de kabinetswisseling en formatieperiode. Het Fonds hoopt dat de al jaren lopende discussie over de toezichtstructuur via de aanpassingen in de Woningwet in 2011 kan worden afgerond.

In het jaarverslag wordt ook aandacht besteed aan corporaties die de afgelopen jaren negatief in het nieuws kwamen. Via een zestal interviews wordt ingegaan op het vraagstuk hoe een corporatie langzaam maar zeker weer op weg is een ‘normale’ corporatie te worden. De interviews die gehouden zijn met de nieuwe bestuurder, de interim-bestuurder, de externe toezichthouder en de voorzitter van een nieuwe raad van commissarissen, geven een beeld van de procesgang waarbij sprake is van een concentratie op de kerntaken en een toegenomen aandacht voor huurders en bewoners.

Lees meer: Jaarverslag 2010

Verbetering integriteit zet door maar ook belangrijke omissies en wisselende kwaliteit bij verantwoording door corporaties

CFV — Sun, 01 May 2011 22:00:00 GMT

Het Centraal Fonds heeft het rapport “Integriteit, maatschappelijk verantwoord” van het vervolgonderzoek integriteitsbeleid en –verantwoording gepubliceerd. De belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat binnen woningcorporaties zaken rond integriteit actief worden opgepakt. Er wordt vooruitgang geboekt in zowel het beleid als het instrumentarium om integer handelen te bevorderen. Het interne toezicht is verbeterd en woningcorporaties nemen zich voor verdere verbeteringen door te voeren. Maar er zijn echter ook omissies te constateren. Enkele basale aspecten van het integriteitbeleid waar een positieve score van 100% verwacht zou mogen worden, zijn niet aangetroffen. Dit betreft onder meer het niet hebben van een integriteitcode (16%), het ontbreken van een risico-inventarisatie (54%), het niet hebben van transactielimieten (16%), geen risico-inventarisatie ten aanzien van belangrijke zakenpartners (55%) en het niet doen van checks bij het Kadaster op het waardeverloop bij vastgoedtransacties (39%). Ook viel op dat ondanks herhaalde verzoeken in 2010, enkele bestuurders en/of interne toezichthouders niet wilden meewerken aan het vervolgonderzoek.

Op verzoek van voormalig minister Van der Laan voor WWI is een vervolgonderzoek integriteitsbeleid en -verantwoording 2010 uitgevoerd. Het is een ‘follow-up’ van de nulmeting in 2009 waarvan de resultaten zijn vastgelegd in het rapport “Borging waarden woningcorporaties”. Daarnaast is onderzoek gedaan naar de externe verantwoording over het integriteitsbeleid in de jaarverslagen van alle woningcorporaties.

Dit deel van het onderzoek naar de kwaliteit van de verantwoording geeft nog een divers beeld. De positieve ontwikkeling die in eerdere jaarverslagonderzoeken over de verantwoording door de raden van commissarissen te zien was, wordt voortgezet. Maar het proces gaat langzaam. Opvallend is wel dat de kwaliteit van kleine corporaties (minder dan 500 woningen) achterblijft. De reden hiervoor is nog niet duidelijk.

Het gaat er om dat corporaties vanuit hun maatschappelijke taak en de intrinsieke beleving van die taak, transparant zijn over de werking van integer handelen binnen de organisatie.

De minister heeft de rapportage inmiddels doorgestuurd aan de Tweede Kamer.

Lees meer:
Rapport Integriteit, maatschappelijk verantwoord