Integer handelen en uitkomsten onderzoek integriteit tweede fase nulmeting 4 juni 2010

De minister heeft op 1 juni j.l. de Tweede Kamer in grote lijnen geïnformeerd over de bevindingen van de tweede fase van het onderzoek nulmeting integriteit, dat door het Centraal Fonds Volkshuisvesting is uitgevoerd. Het Fonds heeft een notitie opgesteld over integriteit waar met name ingegaan wordt op de uitkomsten van de tweede fase van het onderzoek. Daarbij zijn bestuurders en delegaties van Raden van Commissarissen van 21 corporaties geïnterviewd.  

Resultaten
De geïnterviewde bestuurders en Raden van Commissarissen ervaren integriteit in toenemende mate als een belangrijk thema: ‘het staat op de agenda’. Naar voren komt dat de nadruk wordt gelegd op het regelen aan de voorkant (bepalen wat gaan we doen en hoe gaan we het doen) en nog in mindere mate op het meten en bijsturen (hoe hebben we het gedaan en wat kan er anders). Ook wordt betwijfeld of met (meer) regels het integriteitsvraagstuk wordt afgedekt. De geïnterviewden steunen vooral op cultuur, voorbeeldgedrag en openheid. Als ‘good practices’ worden genoemd het helder agenderen van en communiceren over integriteit, zowel intern als extern, het vertonen van voorbeeldgedrag, het optuigen van maatwerk van ‘checks and balances’, een actieve toezichtsrol van de Raad van Commissarissen en het hard en duidelijk optreden bij integriteitschendingen.

Rolverdeling
De betrokkenheid van Raden van Commissarissen wordt overigens nog slechts beperkt omgezet in gerichte aandacht voor het detecteren van niet integer handelen. Een sterke rol wordt toebedacht aan de externe toezichthouder om duidelijkheid te krijgen over de rol van de Raad van Commissarissen en zijn positie ten opzichte van de bestuurder. Helderheid over de rolverdeling is dus een belangrijk issue. Ook is er het gevoel bij de Commissarissen dat men sterk afhankelijk is van de informatievoorziening door het bestuur en het hebben van relatief weinig externe formele bronnen om op te steunen. Tegelijkertijd met de bevindingen over de nulmeting heeft de minister het rapport ‘Lessons learned’ aan de Kamer gestuurd. In dit rapport zijn de ervaringen en bevindingen van (voormalige) interne toezichthouders en bestuurders op het punt van integriteit weergegeven. De minister zal dit rapport nog aan corporaties aanbieden en hen informeren over de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek tweede fase nulmeting integriteit.

Verschillende fasen in het onderzoek
Vorig jaar is door het Centraal Fonds  een nulmeting gehouden op het punt van integriteit. De rapportage daarover is eerder aan alle corporaties verstuurd. De minister voor Wonen, Wijken en Integratie heeft het Centraal Fonds verzocht een vervolgonderzoek te verrichten. Doel van dit onderzoek is vast te stellen of er voortgang is geboekt op aspecten die blijkens de nulmeting nog niet goed geregeld zijn. Onderdeel van het vervolgonderzoek 2010 is om de informatie rond het integriteitsbeleid bij corporaties compleet en up to date te krijgen. Een deel van de corporaties wordt gevraagd om een update te geven van de belangrijkste vragen uit de Nulmeting 2009. Aan de hand van de jaarverslagen over 2009 zal het Fonds onderzoek doen naar de verantwoording door het bestuur en de Raad van commissarissen over integriteit. Eind van het jaar zal het Fonds de rapportage over het vervolgonderzoek aan de minister doen toekomen. 

Zie ook:

• Notitie integer handelen (2010)
• Lessons learned (rapport VROM Inspectie, 2010)
• Borging waarden woningcorporaties. Nulmeting integriteit (2009)